Odmiany słonecznika dzieli się na oleiste, w tym linolowe oraz wysokooleinowe (HO), jadalne (cukiernicze) oraz pastewne. Wśród rolniczych kluczowy jest podział ze względu na technologie herbicydowe Clearfield oraz ExpressSun/SU. Według wyników COBORU z 2025 roku wzorzec plonowania wynosi 36,4 dt/ha, a najwyżej plonującą odmianą okazała się P64LE162 z wynikiem 45,5 dt/ha, co stanowi 125% wzorca. W Polsce zaleca się uprawę odmian wczesnych i średniowczesnych, ponieważ odmiany zbyt późne nie dojrzeją przed przymrozkami w październiku. Ponadto kwalifikowany materiał siewny należy kupować wyłącznie u dystrybutorów wpisanych do Krajowego Rejestru COBORU.
Jakie są główne kryteria podziału odmian słonecznika?
Odmiany słonecznika można sklasyfikować według trzech kluczowych kryteriów: zastosowania, terminu dojrzewania oraz odporności na herbicydy.
Wśród pierwszych wyróżnia się:
- Odmiany oleiste, przeznaczone do produkcji oleju spożywczego i przemysłowego,
- Odmiany jadalne zwane cukierniczymi, które trafiają na rynek jako nasiona do bezpośredniego spożycia,
- Pastewne stosowane jako pasza.
Ten podział ma istotny wpływ na opłacalność uprawy i popyt na rynku.
Termin dojrzewania odgrywa ważną rolę zwłaszcza w warunkach polskiego klimatu, gdzie sezon wegetacyjny jest relatywnie krótki, szczególnie na obszarach centralnych i północnych. Dlatego producenci wybierają odmiany:
- Wczesne,
- Średniowczesne,
- Późne,
Dostosowując je do specyfiki regionu i warunków pogodowych.
Trzeci sposób klasyfikacji związany jest z odpornością na herbicydy, co wpływa na metody ochrony roślin oraz koszty produkcji. Wyróżnia się tutaj:
- Technologie konwencjonalne,
- Systemy Clearfield,
- ExpressSun,
Które umożliwiają skuteczniejszą kontrolę chwastów. W Polsce, podczas prób prowadzonych przez COBORU w 2025 roku, przetestowano ogółem 25 odmian słonecznika pochodzących od 9 różnych hodowców.Wyniki tych badań pomagają optymalizować wybór odmian pod kątem lokalnych warunków.
Czym różnią się odmiany oleiste od jadalnych?
Odmiany oleiste charakteryzują się nasionami z cienką łupiną oraz wysoką zawartością tłuszczu w jądrze, sięgającą od 45 do 55%. Dzięki temu stanowią wartościowy surowiec dla przemysłu tłuszczowego. Natomiast odmiany jadalne, znane też jako cukiernicze, posiadają większe ziarna o grubszej łupinie i niższym udziale tłuszczu, około 35-40%. Mimo to wyróżniają się bogactwem białka oraz ważnych mikroelementów, między innymi cynku, żelaza, wapnia i potasu.
W obrębie odmian oleistych wyróżniamy dwie główne grupy kwasów tłuszczowych:
- linolowe (LL/LO), które zawierają ponad 70% kwasu linolowego,
- wysokooleinowe (HO, High Oleic), z ponad 80% udziałem kwasu oleinowego.
Odmiany HO cechują się większą odpornością na utlenianie, co sprawia, że są chętnie wykorzystywane w branży spożywczej oraz kosmetycznej. W Polsce dominują przede wszystkim odmiany oleiste, które zdecydowanie przeważają w strukturze upraw słonecznika przeznaczonego na ziarno.
Czym charakteryzują się odmiany słonecznika w technologii Clearfield i ExpressSun?
Technologia Clearfield (CL i CLP) opiera się na genetycznej odporności odmian na herbicydy z grupy imidazolinonów, co umożliwia efektywne zwalczanie chwastów, w tym inwazyjnego kanianka słonecznikowego (Orobanche cumana). Wariant Clearfield Plus (CLP) dodatkowo rozszerza tę odporność o imazamoks, co przekłada się na lepszą ochronę upraw szczególnie na polach o wysokim poziomie zachwaszczenia.
Technologia ExpressSun (SU) wykorzystuje odporność roślin na sulfonylomoczniki, takie jak tribenuron metylowy, popularny herbicyd dostępny w Polsce pod wieloma nazwami handlowymi. Odmiany SU umożliwiają przeprowadzenie pojedynczego zabiegu, który zabezpiecza łan od wschodów aż do fazy 6-8 liści.
Chociaż nasiona z obu technologii są droższe niż odmiany tradycyjne, ich zastosowanie pozwala:
- Ograniczyć liczbę oprysków,
- Minimalizować ryzyko strat w plonie spowodowanych przez chwasty.
| Kryterium | Informacje |
|---|---|
| Podział odmian słonecznika |
|
| Dobór odmiany do stanowiska i gleby |
|
| Najwyższe plonowanie odmian |
|
| Wczesność i termin dojrzewania odmian |
|
| Popularne hodowle i odmiany w Polsce |
|
| Uprawa ozdobnych odmian |
|
| Termin i sposób siewu |
|
Jak prawidłowo dobrać odmianę słonecznika do stanowiska i klasy gleby?
Dobór odpowiedniej odmiany słonecznika zależy przede wszystkim od rodzaju gleby, jej zasobności w wodę oraz poziomu pH. Roślina ta dobrze znosi gleby klasy IV, V, a nawet VI, a jej wymagania glebowe są zdecydowanie niższe niż na przykład rzepaku czy kukurydzy. Kluczowe jest jednak, aby podłoże miało pH mieszczące się w przedziale 6,6-7,2 oraz aby warstwa orna była dostatecznie głęboka, co najmniej 30-40 cm, co pozwoli dobrze rozwijać się korzeniowi palowemu.
Na wyjątkowo ciężkich i podmokłych glebach gliniastych oraz iłach wzrasta ryzyko wystąpienia chorób korzeni, takich jak zgnilizna korzeni czy twardzikowa. Dlatego planując uprawę, warto uwzględnić te warunki przy wyborze odmiany.
Kolejnym ważnym aspektem jest dopasowanie długości okresu wegetacji odmiany (FAT) do specyfiki sezonu w danym regionie. Zbyt późno dojrzewające odmiany mogą nie zdążyć zbić plonów przed bezpiecznymi terminami, które zwykle przypadają na październik. Jeśli uprawa prowadzona jest na glebie o dużej ciężkości, warto wybrać odmianę odporną na Sclerotinia sclerotiorum, chorobę, która w takich warunkach występuje znacznie częściej i może spowodować poważne problemy.
Jakie znaczenie ma region uprawy przy wyborze odmiany w Polsce?
Polska leży na północnej granicy opłacalności uprawy słonecznika, a to właśnie warunki klimatyczne w największym stopniu decydują o wyborze odpowiednich odmian, znacznie bardziej niż na Zachodzie Europy czy na Ukrainie. W regionach takich jak dolnośląskie, opolskie, podkarpackie i lubelskie, gdzie suma efektywnych temperatur jest wyższa, lokalni rolnicy z powodzeniem stawiają na odmiany średniowczesne i średniopóźne. Charakteryzują się one potencjałem plonowania przewyższającym wzorzec COBORU, ustalony na 36,4 dt/ha na rok 2025.
Z kolei w centralnej i północnej części kraju, obejmującej Kujawy, Mazowsze, Wielkopolskę oraz Warmię, bezpieczniejszym wyborem są odmiany wczesne. Te rośliny mają FAT (fazę aktywnego terminu) krótszą niż 120 dni, licząc od wschodów aż do dojrzałości.
W obliczu coraz bardziej niestabilnych warunków pogodowych, wczesność odmiany bywa dodatkowym zabezpieczeniem. Krótszy okres wegetacji zmniejsza ryzyko, że zbiory przypadną na kapryśny, deszczowy październik.
Według doświadczeń rozpoznawczych COBORU z 2025 roku, odmiana P63HE189 dojrzewała najszybciej, aż o cztery dni wcześniej niż przyjęty wzorzec. Natomiast najdłużej sezon wegetacyjny trwał u odmian Arnetes SU oraz MAS 900SU, które osiągały dojrzałość o trzy-cztery dni później.
Które odmiany słonecznika są najbardziej odporne na suszę?
Słonecznik wyróżnia się naturalną odpornością na suszę, co zawdzięcza pionowemu korzeniowi palowemu. Ten system korzeniowy, przy sprzyjającej strukturze gleby, sięga głęboko, od 1,5 do nawet 3 metrów, dzięki czemu roślina może pobierać wilgoć z niższych warstw ziemi.
Odmiany najlepiej radzące sobie przy ograniczonym dostępie do wody to przede wszystkim te, które odznaczają się silnym wigorem podczas kiełkowania. Szybkie startowanie zmniejsza bowiem ryzyko wystąpienia stresu w ważnym okresie kwitnienia.
W badaniach przeprowadzonych przez COBORU w Polsce, trwających od 2023 do 2025 roku, trzy odmiany, P64LE162, LG50479SX i RGT Wollf, utrzymały stabilne plony przewyższające wzorzec przez trzy sezony z rzędu. Taki wynik pośrednio wskazuje na ich zdolność do przystosowania się do zmiennej pogody oraz niedoborów wody. Gleby klasy V i VI, na których często uprawia się słonecznik jako alternatywę dla innych roślin o większych wymaganiach, charakteryzują się niską pojemnością wodną. Dlatego na takich terenach warto wybierać odmiany z rozbudowanym systemem korzeniowym, które szybko wchodzą w fazę generatywną, co wspiera ich rozwój w trudniejszych warunkach.
Które odmiany słonecznika na ziarno wyróżniają się najwyższym plonowaniem?
Według wstępnych rezultatów testów rozpoznawczych COBORU 2025, najwyższy plon nasion uzyskała odmiana P64LE162, osiągając aż 125% wzorca, czyli 45,5 dt/ha (dla porównania, wzorzec to 36,4 dt/ha). Tuż za nią znalazła się MAS 900SU z wynikiem 124% wzorca, czyli 45,1 dt/ha, chociaż badania tej odmiany prowadzono tylko przez jeden sezon.
Inną wartą uwagi odmianą jest Arnetes SU, która osiągnęła 115% wzorca (41,9 dt/ha) i wykazała stabilność plonu na poziomie 105-115% przez trzy kolejne lata.
Wśród innych, które przekroczyły wyniki wzorca, znalazły się także:
- InSun 222 CLP (106%),
- RGT Wollf (105%),
- LG50479SX (również 105%).
W praktyce rolniczej plony zwykle mieszczą się w granicach 2,5-3,5 t/ha, jednak przy zastosowaniu zaawansowanej agrotechniki i korzystnych warunkach atmosferycznych można osiągnąć ponad 4 t/ha. To potwierdzają właśnie najwyższe wyniki odmian z doświadczeń COBORU.
Jakie są typowe plony słonecznika uzyskiwane w relacji do technologii uprawy?
W Polsce, w standardowej produkcji towarowej, słonecznik zazwyczaj daje plony na poziomie od 2,5 do 3,5 tony z hektara (25-35 dt/ha). Najnowszy wzorzec odmianowy COBORU na sezon 2025 wskazuje wynik 36,4 dt/ha, taki sam jak w roku 2024 i nieco wyższy niż 36,2 dt/ha odnotowane w 2023 roku.
Kluczowym elementem wpływającym na wielkość plonu jest termin siewu, przesunięcie go o dwa tygodnie potrafi zmniejszyć zbiór nawet o 10-15%. Optymalna obsada roślin powinna wynosić od 60 do 65 tysięcy roślin na hektar, co pozwala na efektywne zagospodarowanie przestrzeni i światła. Gdy obsada jest niższa, pojedyncze rośliny tworzą większe koszyczki, jednak sumaryczny plon z hektara ulega redukcji.
Wykorzystanie technologii herbicydowej, takiej jak SU lub CLP, nie wpływa bezpośrednio na uzyskiwane plony. Jednak skuteczna walka z chwastami potrafi zwiększyć plon nawet o 10-20% w porównaniu do pola z dużym zachwaszczeniem. Co do nawożenia, azot w dawce 40-60 kg N/ha jest wystarczający przy spodziewanym plonie 25 dt/ha. Nadmiar tego składnika może przynieść efekt odwrotny, sprzyjać wyleganiu roślin oraz obniżać ich kondycję.
Które odmiany słonecznika mają najwyższą zawartość oleju?
Zawartość oleju w nasionach słonecznika zależy od odmiany, warunków klimatycznych i zastosowanej technologii uprawy. W praktyce wynosi ona zwykle od 42 do 55% suchej masy jądra.
Wśród różnych typów użytkowych najwyższą zawartością oleju charakteryzują się odmiany wysokooleinowe (HO). W ich tłuszczu przeważa kwas oleinowy, którego udział przekracza 80%, co sprawia, że olej jest wyjątkowo odporny na utlenianie i ceniony przez przemysł. Odmiany linolowe (LL) zawierają natomiast ponad 70% kwasu linolowego i stanowią tradycyjny surowiec wykorzystywany w tłoczeniach oleju.
Przykładem odmiany o wysokiej oleistości jest , wyhodowana przez Limagrain, która osiąga zawartość oleju na poziomie 45-49%. Należy do grupy odmian wczesnych wyróżniających się bardzo dobrą zawartością tłuszczu.
W badaniach prowadzonych przez COBORU zawartość oleju nie jest bezpośrednio ujmowana w wynikach plonowania, podawane są jedynie plony nasion. Jednak ten parametr jest uwzględniany podczas pełnej analizy wyników porejestrowych doświadczeń odmianowych.
Które odmiany słonecznika są polecane pod względem wczesności i terminu dojrzewania?
Spośród odmian testowanych w doświadczeniach rozpoznawczych COBORU 2025 najkrótszy okres wegetacji wykazała odmiana P63HE189, która osiągnęła dojrzałość o cztery dni wcześniej niż wzorzec, wynoszący 134 dni od wschodów do pełnej dojrzałości. Nieco szybciej dojrzewały też odmiany Surest i InSun 222 CLP, przy czym obie uzyskały dojrzałość o trzy dni wcześniej niż wzorzec. Warto zaznaczyć, że InSun 222 CLP dodatkowo przekroczyła wzorcowy plon, osiągając 106% jego wartości.
Odmiany wczesne, o okresie wegetacji FAT wynoszącym od 90 do 115 dni, rekomendowane są przede wszystkim dla regionów centralnej i północnej Polski, gdzie ryzyko szybkich przymrozków jesiennych jest wyższe. Z kolei w południowej oraz zachodniej części kraju bardziej korzystne okazują się odmiany średniowczesne, z FAT w przedziale 115-130 dni, charakteryzujące się większym potencjałem plonowania.
Wczesne dojrzewanie ma także tę zaletę, że ogranicza niebezpieczeństwo wylegania roślin podczas intensywnych opadów, często występujących w sierpniu i wrześniu. Dzięki temu odmiany te lepiej przystosowują się do niekorzystnych warunków pogodowych, które mogą pojawić się pod koniec sezonu.
Jakie wczesne odmiany słonecznika sprawdzają się przy siewie w krótkim oknie pogodowym?
Wśród odmian, które sprawdzą się przy ograniczonym czasie na siew, warto zwrócić uwagę na z hodowli Limagrain. Należy do grupy bardzo wczesnych i wyróżnia się silnym wiosennym wigorem oraz wyjątkowo krótkim okresem wegetacji, co pozwala na bezpieczne zakończenie zbiorów jeszcze zanim pojawią się październikowe deszcze.
Insun 222 clp to z kolei odmiana odporniejsza na herbicydy Clearfield Plus, a jej czas od wysiewu do pełnej dojrzałości technologicznej jest o trzy dni krótszy niż standardowy termin COBORU (134 dni w 2025 roku). Dzięki temu stanowi praktyczne rozwiązanie dla gospodarstw, które muszą radzić sobie z zachwaszczeniem i potrzebują zbierać plony wcześniej.
Lg50479sx wyróżnia się stabilnym plonowaniem przewyższającym wzorzec przez trzy kolejne lata (2023-2025). Choć jej okres od wysiewu do pełnej dojrzałości jest o jeden dzień dłuższy niż referencyjny, stanowi doskonały kompromis pomiędzy szybkością dojrzewania a wysoką wydajnością. Przy krótkim oknie siewnym, na przykład w maju, nawet niewielka, pięciodniowa różnica w czasie osiągania dojrzałości technologicznej może zadecydować, czy plony zostaną zebrane podczas suchej pogody, czy niestety w deszczowy, październikowy czas.
Jakie są najpopularniejsze hodowle i odmiany słonecznika w Polsce?
Na polskim rynku słonecznika dominują przede wszystkim kilka dużych hodowli, które dostarczają kwalifikowany materiał siewny. Wśród nich znajdują się Limagrain (LG Seeds), Pioneer (Corteva), KWS, BASF z odmianami InSun, Lidea, RAGT Semences oraz Maisadour.
W tegorocznych doświadczeniach rozpoznawczych COBORU 2025 pojawiły się odmiany aż z dziewięciu różnych hodowli, co pokazuje duże zróżnicowanie genetyczne dostępne dla rodzimego rolnictwa. Genetyka czołowych producentów różni się nie tylko pod kątem odporności na choroby, ale także zawartości oleju i tolerancji na herbicydy.
Przykładowo, w testach COBORU 2025 firma KWS zaprezentowała odmiany Arnetes SU i Suvex, które uzyskały odpowiednio 115% i 104% wydajności w porównaniu do wzorca, utrzymując te wyniki przez trzy sezony. Z kolei BASF proponuje serię InSun, dostępną w technologiach CLP oraz SU. Odmiana InSun 222 CLP wyróżnia się stabilną produkcją, osiągającą od 103 do 106% wzorca przez trzy kolejne lata.
Czym charakteryzują się nasiona słonecznika hodowli Limagrain?
Limagrain, działający pod marką LG Seeds, od ponad czterech dekad dostarcza na polski rynek odmiany słonecznika wyselekcjonowane w ramach swojego europejskiego programu hodowlanego. Seria LG wyróżnia się połączeniem wczesności z pewną i stabilną wydajnością plonów. Przykładem jest odmiana LG50479SX, która przez trzy kolejne sezony (2023-2025) osiągała w doświadczeniach COBORU 105-106% plonu względem wzorca. Co ważne, jej okres kwitnienia był tylko o jeden dzień dłuższy niż standardowy, co przekłada się na korzystne parametry agrotechniczne.
Rekomendowany jest przede wszystkim do obszarów o krótszym sezonie wegetacyjnym, a jego cechą charakterystyczną jest zawartość oleju sięgająca od 45 do 49%.
W ofercie Limagrain znajdują się również odmiany dedykowane do uprawy technologicznej, takie jak:
- LG50455 CLP wyróżniająca się odpornością na herbicydy z grupy imidazolinów w systemie Clearfield Plus,
- LG50489 SX zabezpieczona przed działaniem sulfonylomocznika.
Nowością w portfolio jest odmiana LG50479SX, która imponuje:
- odpornością na stres spowodowany suszą,
- dobrą adaptacją do gleb o niższej jakości.
To rozwiązanie szczególnie atrakcyjne dla rolników, którzy poszukują plonów gwarantujących stabilność nawet w trudniejszych warunkach glebowych. Dzięki temu odmiana ta zyskuje na popularności jako niezawodny wybór przy zmiennych warunkach środowiskowych.
Jakie cechy wyróżniają genetykę i odmiany słonecznika Pioneer?
Pioneer (Corteva Agriscience) wprowadza na rynek nową linię odmian słonecznika, które wyróżniają się wysokim potencjałem plonowania potwierdzonym badaniami COBORU. Odmiana P64LE162 zdobyła w 2025 roku najwyższy wynik spośród 25 testowanych, osiągnęła aż 125% wzorca, co przekłada się na 45,5 dt/ha. Co ważne, jej wyniki utrzymywały się na podobnym, wysokim poziomie przez trzy kolejne sezony (2023-2025), plasując się między 122 a 132% wzorca.
Seria P obejmuje zarówno odmiany linolowe (LE), jak i wysokooleinowe (HE). Przykładem jest odmiana P64HE188, która uzyskała 106% wzorca, a jej okres od siewu do dojrzałości (FAT) wydłużył się tylko o jeden dzień w porównaniu do wzorca. Wszystkie nowe odmiany Pioneer wyróżnia odporność na mączniaka rzekomego (Plasmopara halstedii).
Odmiana P64LE162 cechuje się odpornością na działanie środka ochrony roślin zawierającego tribenuron metylowy. Warto także wspomnieć o odmianie P63LE166, która mimo osiągnięcia w sezonie 2025 plonu na poziomie 91% wzorca, ma najkrótszy FAT w całej serii, skrócony o 4 dni względem standardu. Ta cecha sprawia, że idealnie nadaje się do uprawy na terenach zagrożonych wczesnymi przymrozkami.
Dlaczego wysoka tolerancja na choroby charakteryzuje odmianę Liska SU?
Liska SU to odmiana mieszańcowa słonecznika, która została zarejestrowana w 2022 roku. Charakteryzuje się odpornością na sulfonylomoczniki, między innymi na tribenuron metylowy.
Wysoka odporność tej odmiany na choroby wynika z połączenia genów, które skutecznie przeciwdziałają najważniejszym patogenom, takim jak mączniak rzekomy (Plasmopara halstedii). To warunek konieczny podczas rejestracji nowych odmian. Dodatkowo Liska SU dobrze znosi stres związany z suszą i wysokimi temperaturami.
Należy do grupy odmian linolowych, a w klasyfikacji ma status wczesnośredni. W polskich warunkach oznacza to, że faza pełni kwitnienia (FAT) przypada na czas bezpieczny dla zbiorów w centrach i na północy kraju.
Jej duże zdolności adaptacyjne pozwalają na uprawę nawet na mniej żyznych glebach, co sprawia, że jest ceniona przez rolników z obszarów o niższej klasie bonitacji. Dzięki tolerancji na sulfonylomoczniki, można przeprowadzić jeden zabieg herbicydowy, który zabezpiecza łan od etapu wschodów do 6-8 liścia, umożliwiając jednocześnie jego wykonanie w dogodnym terminie agrotechnicznym.
Jak uprawiać ozdobne odmiany słonecznika w ogrodzie?
Ozdobne odmiany słonecznika najczęściej uprawia się jako rośliny jednoroczne, które najlepiej czują się na stanowiskach dobrze nasłonecznionych, konieczne jest co najmniej 6 godzin słońca dziennie. Gleba powinna być żyzna, przepuszczalna oraz umiarkowanie wilgotna, a jej odczyn pH najlepiej utrzymać między 6 a 7. Najkorzystniejszy czas na bezpośredni wysiew do gruntu przypada od połowy kwietnia do połowy maja, gdy temperatura podłoża wynosi co najmniej 8-10°C. Siew przedwcześnie może skutkować gniciem nasion lub słabym wschodem roślin.
Karłowe odmiany, takie jak Teddy Bear, Big Smile czy Pacino, świetnie nadają się do uprawy w donicach i małych ogródkach. Osiągają one wysokość 40-60 cm. Natomiast wysokie, kolorowe słoneczniki, o kwiatach w odcieniach żółci, pomarańczu, bordo lub brązu, dorastają do 1,5-3 metrów i wymagają podpór, na przykład palików czy ścian.
Spośród odmian wielokoszyczkowych, czyli branching, popularnością cieszą się Floristan i Sonnengold. Wytwarzają one liczne boczne kwiatostany przez całe lato, dzięki czemu długo zachowują swoją dekoracyjność. Podczas intensywnego wzrostu oraz kwitnienia szczególnie istotne jest regularne podlewanie. Niedostateczna ilość wody może skrócić czas kwitnienia i zmniejszyć wielkość kwiatów.
Kiedy i jak wysiewać materiał siewny słonecznika?
Optymalny termin wysiewu słonecznika w Polsce przypada na okres od drugiej połowy kwietnia do początku maja. Wtedy temperatura gleby na głębokości około 5 cm powinna osiągać między 8 a 10°C. Jeśli jednak ziemia jest zbyt chłodna, rośnie ryzyko zgnilizny kiełków oraz wydłużenia czasu ich pojawiania się.
Nasiona umieszcza się na głębokości od 3 do 5 cm, siejąc je w równych rzędach co 70 cm. Odległość między roślinami w każdym rzędzie dostosowuje się tak, aby ostateczna obsada wynosiła od 60 000 do 65 000 roślin na hektar. Przy standardowych normach siewu, przy wysiewie około 150 000 nasion, wielkość ta jest określana przez hodowcę w dokumentacji odmiany.
Materiał siewny powinien spełniać określone wymagania dotyczące procentu kiełkowania, zwykle minimum 85%, a także czystości i zdrowotności, zgodnie z obowiązującymi przepisami o nasiennictwie. Zbiór słonecznika, realizowany za pomocą kombajnu wyposażonego w heder dostosowany do tej rośliny, przeprowadza się, gdy wilgotność nasion spadnie do poziomu 12-14%. W praktyce zwykle dzieje się to między połową września a połową października, choć dokładny termin zależy od wczesności odmiany oraz warunków atmosferycznych panujących w danym sezonie.
Gdzie kupić kwalifikowane nasiona słonecznika i od czego zależą ich ceny?
Kwalifikowany materiał siewny słonecznika nabywa się u autoryzowanych przez hodowców dystrybutorów lub bezpośrednio od importerów specjalizujących się w materiale pochodzącym z UE. Wszystkie dostępne odmiany znajdują się w wspólnotowym katalogu odmian roślin rolniczych (CCA) albo w krajowym rejestrze (KR) prowadzonym przez COBORU.
Na cenę przede wszystkim wpływa zastosowana technologia produkcji. Najtańsze są nasiona konwencjonalne, podczas gdy odmiany Clearfield i ExpressSun kosztują od 20 do 40% więcej ze względu na opłaty licencyjne.
Dodatkowo warto zwrócić uwagę na inne czynniki kształtujące cenę, takie jak:
- Rodzaj zaprawiania, fungicydowe, insektobójcze lub kompleksowe,
- Kalibrowanie, czyli dostosowanie rozmiaru frakcji dla lepszej równomierności siewu,
- Renoma hodowcy,
- Oraz dostępność materiału w danym roku.
Jesienią 2025 roku stawka za skup ziarna słonecznika wahała się między 1 600 a 2 100 zł za tonę, w zależności od jakości produktu oraz punktu skupu. Zapewniało to opłacalność uprawy oraz utrzymywało popyt na kwalifikowane nasiona.
Warto także przypomnieć, że dla rolników ubiegających się o dopłaty do materiału siewnego w ramach wsparcia ARiMR zakup kwalifikowanego materiału jest warunkiem koniecznym.