Odmiany jęczmienia ozimego dzielą się na dwurzędowe, wielorzędowe oraz hybrydowe. Na Liście Odmian Zalecanych COBORU 2025 znajduje się 24 odmiany. Liderem rekomendacji w 12 województwach jest KWS Morris, a tuż za nim plasują się Julia i Teuto, które poleca się w 11 województwach. Najwyższe plony uzyskuje odmiana Loretta, osiągająca 106% wzorca. Przy wyborze odmiany kluczowe są takie cechy jak zimotrwałość, najwyższą ocenę 5,0 uzyskały Goldmarie i Venezia, odporność na BYDV, np. odmiana SY Zoomba z genem YD4, odporność na wyleganie oraz typ gleby. Optymalny termin siewu przypada na 10-18 września, z zalecaną głębokością 2-4 cm. Norma wysiewu wynosi 280-350 ziaren na metr kwadratowy w przypadku odmian populacyjnych oraz 140-200 ziaren dla hybryd.
Jakie są rodzaje odmian jęczmienia ozimego?
Odmiany jęczmienia ozimego można podzielić na trzy główne kategorie: dwurzędowe, wielorzędowe (sześciorzędowe) oraz hybrydowe, a rozróżnienie to opiera się na konstrukcji kłosa. W przypadku odmian dwurzędowych tylko środkowy kłosek jest płodny, podczas gdy u wielorzędowych ziarniaki pojawiają się we wszystkich trzech kłoskach, co skutkuje sześcioma rzędami ziaren na kłosie.
Hybrydowe odmiany to mieszańce F1, które powstają dzięki krzyżowaniu starannie wyselekcjonowanych linii hodowlanych.
Na najnowszej Liście Odmian Zalecanych COBORU na rok 2025 znajduje się 24 odmiany jęczmienia, z czego:
- 18 to wielorzędowe,
- 6 dwurzędowe, w tym takie jak Bordeaux, Finezja, Lautetia, SU Laubella, Aleksandra czy LG Casting.
Każda z grup charakteryzuje się odmiennym przeznaczeniem.
- Wielorzędowe najczęściej wykorzystuje się do produkcji pasz,
- Dwurzędowe sprawdzają się przede wszystkim w browarnictwie i jako ziarno konsumpcyjne,
- Hybrydowe są dedykowane intensywnej, towarowej uprawie.
Czym różnią się odmiany dwurzędowe od wielorzędowych?
Odmiany dwurzędowe charakteryzują się tym, że w kłosie płodne są jedynie kłoski środkowe, co przekłada się na grubsze, bardziej jednolite i symetryczne ziarno. Z kolei odmiany wielorzędowe posiadają aż sześć rzędów płodnych ziarniaków, co pozwala im wytwarzać nawet o 50% więcej ziarna niż dwurzędowe, choć ziarno to jest drobniejsze i mniej regularne.
Dwurzędowe odmiany zwykle mają krótszą słomę i lepszą odporność na wyleganie, a także wyróżniają się wyższą wartością dla browarnictwa. Natomiast odmiany wielorzędowe lepiej radzą sobie na słabszych glebach, zapewniając bardziej stabilne plony, a ponadto produkują znacznie większą ilość słomy.
Wybór konkretnej odmiany często zależy od przeznaczenia plonów:
- Browary preferują odmiany dwurzędowe,
- Do produkcji pasz najczęściej używa się wielorzędowych.
Czy warto inwestować w hybrydowe odmiany jęczmienia ozimego?
Odmiany hybrydowe przynoszą zwykle plony o 10-20% wyższe niż najlepsze odmiany populacyjne uprawiane w podobnych warunkach. Ich przewaga wynika z silnego efektu heterozji, czyli bujności mieszańcowej, co przekłada się na bardziej intensywne krzewienie, szybszy wzrost wschodów oraz lepsze wykorzystanie azotu z gleby.
Hybrydy doskonale radzą sobie również na glebach lżejszych niż te, na których zwykle uprawia się odmiany populacyjne. Co więcej, charakteryzują się większą odpornością na choroby, dzięki czemu ogranicza się konieczność używania fungicydów.
- Wyższa cena nasion,
- Obowiązek corocznego zakupu certyfikowanego materiału siewnego,
- Niemożność rozmnażania przez własne nasiona.
Stosowanie hybryd ma sens głównie w intensywnych gospodarstwach, na glebach o dobrej jakości lub tam, gdzie nawet 10-procentowy wzrost plonu pokrywa różnicę w kosztach nasion.
Dlaczego odmiany browarne mają znaczenie w uprawie?
Odmiany przeznaczone do produkcji piwa odgrywają istotną rolę dla polskiego rolnictwa pod względem ekonomicznym. Zawierane kontrakty browarnicze zapewniają rolnikom korzystniejsze ceny niż te oferowane za ziarno paszowe. Piwowarstwo wymaga, by ziarno miało zawartość białka mieszczącą się w przedziale od 9,0 do 11,5%. Jeśli poziom białka jest zbyt wysoki, jakość słodu ulega pogorszeniu, a taka partia może zostać wykluczona z dalszej produkcji.
Oprócz białka, ważne są również inne cechy ziarna, takie jak:
- Energia kiełkowania,
- Ekstraktywność słodu,
- Liczba Kolbacha,
- Lepkość brzeczki.
Uprawa odmian browarnych dopuszczona jest wyłącznie dla tych, które znalazły się na oficjalnej liście COBORU i pozytywnie przeszły ocenę jakości ziarna oraz słodu. Wśród odmian szczególnie cenionych przez browary dominują dwurzędowe odmiany ozime, takie jak Bordeaux czy Finezja. Charakteryzują się one dorodnym, równomiernym ziarnem oraz wyższym ekstraktem, co bezpośrednio wpływa na jakość finalnego słodu i piwa.
| Rodzaje odmian jęczmienia ozimego | Dwurzędowe, wielorzędowe (sześciorzędowe), hybrydowe (mieszańce F1) |
|---|---|
| Cechy odmian dwurzędowych | Środkowy kłosek płodny; grubsze, jednolite ziarno; krótsza słoma; większa odporność na wyleganie; wysoka wartość dla browarnictwa |
| Cechy odmian wielorzędowych | Sześć rzędów płodnych ziarniaków; do 50% większy plon niż dwurzędowe; drobniejsze ziarno; lepsza adaptacja do słabszych gleb; stabilne plony; więcej słomy |
| Cechy odmian hybrydowych | Wyższe plony (+10-20%) dzięki efektowi heterozji; lepsze krzewienie i wykorzystanie azotu; odporność na choroby; wymagana coroczna wymiana nasion; wyższa cena |
| Przeznaczenie odmian | Dwurzędowe, browarnictwo, ziarno konsumpcyjne; wielorzędowe, produkcja pasz; hybrydowe, intensywna uprawa towarowa |
| Najważniejsze cechy przy wyborze odmiany | Zimotrwałość, odporność na BYDV, odporność na wyleganie, lokalny potencjał plonowania wg PDO |
| Odmiany o najwyższej zimotrwałości (COBORU 2025) | Goldmarie, Venezia (5,0/9); Giewont, Melia, SU Midnight (5,5 z Krajowego Rejestru); KWS Morris, Teuto, Bianca, Aretha, KWS Tardis (4,5/9) |
| Odmiany odporne na BYDV | Paradies, Fascination, SU Virtuosa, tolerancja; SY Zoomba, gen YD4 blokujący namnażanie wirusa; gen Yd2, częściowa odporność |
| Odporność na wyleganie | Dwurzędowe mają krótszą, sztywniejszą słomę; Bordeaux wyróżnia się odpornością; wielorzędowe wymagają stosowania regulatorów wzrostu (CCC, trineksapak-etyl); KWS Morris umiarkowane ryzyko |
| Odmiany na słabe gleby | Wielorzędowe: szeroka adaptacja, stabilne plony (np. Jakubus); hybrydy nadają się na lżejsze gleby, ale nie kwaśne; LG Picasso odporna na kwaśne pH; wymagana wapnowanie pH≥5,5 |
| Najlepsze plonowanie odmian (PDO 2025) | Loretta, 106% wzorca; KWS Mysteris, 105%; Julia, 104%; KWS Morris, Venezia, 101%; KWS Morris najczęściej rekomendowana ze względu na stabilność |
| Lista odmian zalecanych COBORU 2025 | 24 odmiany: 18 wielorzędowych, 6 dwurzędowych; KWS Morris, rekomendowana w 12 województwach; Julia i Teuto, 11 województw; RGT Mela, SU Midnight, Bordeaux, 9 województw |
| Termin siewu | Północ i wschód: 10-15 września; centrum: 12-18 września; południe i zachód: do 20 września; zbyt wczesny siew, ryzyko przemrożeń; opóźniony, mniejsza liczba pędów bocznych |
| Norma wysiewu | Populacyjne: 280-350 kiełkujących nasion/m² (120-180 kg/ha), hybrydowe: 140-200 ziaren/m²; korekta normy wg terminu siewu (+10-15% przy opóźnionym) |
| Głębokość siewu | 2-4 cm; na lekkich, suchych glebach 3-4 cm; na cięższych, wilgotnych 2-3 cm; zbyt płytki siew zwiększa ryzyko przesuszenia i uszkodzeń |
| Zakup materiału siewnego | Bezpośrednio od hodowców (KWS, Syngenta, Limagrain itd.) lub autoryzowanych sklepów; klasa C1 lub C2; oryginalna etykieta; sprawdzić obecność odmiany na liście COBORU dla województwa |
Które cechy są najważniejsze przy wyborze odmiany jęczmienia ozimego?
Przy wyborze odmiany jęczmienia ozimego warto zwrócić uwagę na cztery kluczowe cechy:
- Odporność na mróz,
- Choroby (w szczególności na wirusa żółtej karłowatości, BYDV),
- Odporność na wyleganie oraz
- Lokalny potencjał plonowania potwierdzony w doświadczeniach PDO.
To właśnie zimotrwałość decyduje o tym, czy plantacja przetrwa trudne warunki zimowe, co ma szczególne znaczenie na obszarach północnych i wschodnich kraju. Coraz większą rolę odgrywa także odporność na BYDV, zwłaszcza w świetle wycofywania z rynku zapraw nasiennych zawierających insektycydy.
Problemem jest również wyleganie, które powoduje, że intensywnie nawożone azotem łany przewracają się, co utrudnia ich zbiór kombajnem i negatywnie wpływa na jakość uzyskiwanego ziarna. Oceniając potencjał plonowania, nie można opierać się jedynie na wynikach ogólnopolskich,doświadczenia PDO z konkretnego regionu dostarczają znacznie bardziej precyzyjnych informacji.
Jakie odmiany jęczmienia ozimego mają najwyższą zimotrwałość?
Najlepszą odporność na mrozy wśród odmian ocenianych przez COBORU w 2025 roku wykazują Goldmarie oraz Venezia, które osiągnęły najwyższą notę 5,0 na dziewięciostopniowej skali.Natomiast odmiany takie jak KWS Morris, Teuto, Bianca, Aretha oraz KWS Tardis zdobyły solidne 4,5, co w praktyce uprawowej stanowi wartościowy wynik.
Dla kontrastu, KWS Ovnis uzyskała tylko 3,5, co dyskwalifikuje ją na obszarach, gdzie zimy są wyjątkowo surowe.Spośród zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze gatunków, największą zimotrwałością odznaczają się Giewont, Melia oraz SU Midnight, osiągając ocenę 5,5. W regionach wschodnich i podlaskich, gdzie często występują długotrwałe mrozy bez śnieżnej osłony, szczególnie ważne jest, by wybór odmian opierał się przede wszystkim na ich odporności na niskie temperatury. Ta cecha powinna mieć pierwszeństwo nad samym potencjałem plonowania.
Które odmiany są najbardziej odporne na wirusa żółtej karłowatości jęczmienia?
Wirusa żółtej karłowatości jęczmienia (BYDV) na jesieni przenoszą mszyce.Zainfekowane rośliny zaczynają żółknąć, karłowacieją, co może prowadzić do utraty aż 30-70% plonu.
Wśród odmian wyróżniają się Paradies, Fascination oraz SU Virtuosa, które charakteryzują się wyższą tolerancją na ten wirus. Z kolei odmiana SY Zoomba firmy Syngenta zawiera gen YD4, skutecznie blokujący namnażanie się wirusa w tkankach rośliny.
To jeden z najbardziej efektywnych mechanizmów odporności dostępnych obecnie na rynku.Odmiany wyposażone w gen tolerancji Yd2 ograniczają szkody powodowane przez BYDV, jednak wirus może nadal się w nich rozwijać, przez co ochrona ma charakter tylko częściowy.
Znaczenie tych cech rośnie zwłaszcza w kontekście coraz większych ograniczeń dotyczących stosowania insektycydów jesienią, zarówno w zaprawach nasiennych, jak i podczas ochrony nalistnej. Decyzja o wyborze odmiany z tolerancją lub odpornością na BYDV pozwala zredukować liczbę zabiegów chemicznych.
Jak wybrane odmiany jęczmienia radzą sobie z wyleganiem roślin?
Odmiany dwurzędowe cechują się naturalnie mniejszą wysokością i sztywniejszą słomą, co znacznie ogranicza zagrożenie wyleganiem w porównaniu do form wielorzędowych. Przykładem może być odmiana Bordeaux, która w ocenach COBORU wyróżnia się szczególnie dobrą odpornością na ten problem wśród ozimin.
Hybrydy zazwyczaj intensywnie się krzewią, co sprzyja gęstości łanu. Jednak nadmierny wysiew zwiększa ryzyko przewracania się roślin, ponieważ powoduje zacienienie podstawy źdźbła i osłabienie jego struktury.
W odmianach wielorzędowych, gdzie wyleganie stanowi większe zagrożenie, kluczowe jest stosowanie regulatorów wzrostu, takich jak CCC czy trineksapak-etyl. Ważne jest, aby dawkowanie było precyzyjnie dopasowane do zagęszczenia łanu. KWS Morris, odmiana wielorzędowa, która w 2025 roku jest najczęściej rekomendowana w dwunastu województwach, charakteryzuje się umiarkowanym ryzykiem wylegania przy standardowym nawożeniu azotowym, co zauważają także producenci.
Jaki jęczmień ozimy najlepiej sprawdzi się na słabych glebach?
Na glebach lekkich, piaszczystych lub zdegradowanych najlepsze efekty osiągają odmiany wielorzędowe, które charakteryzują się szerokim spektrum adaptacji oraz stabilnym plonem, nawet przy ograniczonej agrotechnice. Szczególnie często polecana przez COBORU jest odmiana Jakubus, ze względu na jej zdolność do utrzymania wysokich i stabilnych plonów w wymagających warunkach siedliskowych.
Hybrydy nadają się do uprawy na mniej żyznych glebach niż odmiany populacyjne, o ile gleba nie jest zakwaszona. Na kwaśnych podłożach ograniczone jest pobieranie składników odżywczych, co zmniejsza ich przewagę. Wśród odmian ozimych na uwagę zasługuje LG Picasso, która wyróżnia się wysoką odpornością na kwaśne pH gleby, co czyni ją atrakcyjnym wyborem na trudniejsze stanowiska.
Niezależnie od odmiany, wapnowanie jest niezbędne przy uprawie na glebach słabszych.
- Należy zadbać o utrzymanie pH na poziomie minimum 5,5,
- Według COBORU jest to minimalny wymóg dla tej rośliny.
Który jęczmień ozimy najlepiej plonuje w polskich warunkach?
W publikacji PDO 2025 przygotowanej przez COBORU najwyższy plon odnotowała odmiana Loretta, osiągając 106% wzorca. Tuż za nią uplasowały się KWS Mysteris z wynikiem 105% oraz Julia z 104%. Z kolei KWS Morris i Venezia osiągnęły odpowiednio 101% wzorca.
Wyniki plonowania w Polsce różnią się znacznie w zależności od regionu. Dla przykładu, dane ze stacji badawczych w Słupii Wielkiej na zachodzie kraju oraz z placówek we wschodnich rejonach pokazują różnice sięgające kilku procent, mimo że dotyczą tych samych odmian.
Choć KWS Morris nie dominuje pod względem plonów, to wyróżnia się jako najczęściej rekomendowana odmiana w Polsce. Wszystko za sprawą jej stabilności plonowania, odporności na zimno oraz szerokiej zdolności adaptacyjnej do różnych warunków klimatycznych. Decydując się na wybór odmiany, warto zawsze sięgnąć po wyniki PDO przypisane konkretnemu województwu, zamiast opierać się tylko na ogólnopolskich rankingach COBORU.
Jakie odmiany znajdują się na aktualnej liście zalecanych odmian COBORU?
Na liście odmian zalecanych (LOZ) COBORU na rok 2025, przeznaczonej dla pszenicy ozimej, znalazło się łącznie 24 odmiany. Spośród nich większość, bo aż 18, to pszenice wielorzędowe, a pozostałe 6 to dwurzędowe.
Najbardziej popularną i rekomendowaną odmianą jest KWS Morris, polecana aż w 12 z 16 województw. Blisko za nią plasują się Julia oraz Teuto, które uzyskały wskazania w 11 regionach. Warto także zwrócić uwagę na RGT Melę, SU Midnight i Bordeaux, te cieszą się rekomendacją w 9 województwach.
Wśród nowości na sezon 2025 pojawia się odmiana RGT Mela, której pełne zestawienie regionalnych zaleceń można znaleźć na stronie , w sekcji „Rekomendacja gatunków”. Zalecenia te różnią się w poszczególnych województwach, ponieważ opierają się na wynikach lokalnych doświadczeń PDO, dlatego przed wyborem odmiany warto dokładnie sprawdzić specyfikę regionu.
Które odmiany jęczmienia ozimego są najczęściej rekomendowane w listach wojewódzkich?
W wojewódzkich listach LOZ 2025 KWS Morris pojawia się aż w 12 regionach, co czyni ją zdecydowanym liderem wśród krajowych rekomendacji. Na drugim miejscu ex aequo uplasowały się odmiany Julia oraz Teuto, które zdobyły po 11 rekomendacji. Kolejne wyróżnione to RGT Mela, SU Midnight i Bordeaux, każda wskazana w 9 województwach.
Największą różnorodność odmian poleca się w województwach:
- Łódzkim, aż 11,
- Dolnośląskim z 10,
- Podlaskim i śląskim, gdzie zaleca się po 9 odmian.
Lokale zestawienia uwzględniają wyniki doświadczeń PDO, specyficzne warunki klimatyczne i glebowe, a także charakter produkcji w danym rejonie. Z tego powodu odmiana polecana w Wielkopolsce może nie znaleźć się na liście dla Podlasia. Dla rolników kluczowe powinno być kierowanie się rekomendacjami przypisanymi do ich województwa, a dopiero w dalszej kolejności warto spojrzeć na ogólnopolskie zestawienia.
Jak odpowiednio zasiać wybraną odmianę jęczmienia ozimego?
Prawidłowy siew to fundament udanej uprawy każdej odmiany ozimej. Niewłaściwa obsada czy zły termin mogą zniwelować potencjał nawet najlepszych odmian.
Przed wysiewem warto dokładnie ocenić zdolność kiełkowania konkretnej partii nasion. Norma wysiewu, określana w ziarnach na metr kwadratowy, powinna być przeliczona na kilogramy na hektar, uwzględniając masę tysiąca ziaren (MTZ) oraz aktualną zdolność kiełkowania nasion.
Kwalifikowany materiał siewny to pewność, że nasiona są zabezpieczone zaprawami fungicydowymi i insektycydowymi. Natomiast w przypadku odmian odpornych na BYDV wystarczy sama zaprawa fungicydowa, która chroni rośliny przed wczesnymi chorobami grzybowymi.
Gleba powinna być dokładnie przygotowana, wyrównana i o odpowiedniej strukturze, niezbyt luźna. Taki stan zapewnia dobry kontakt nasion z podłożem, co sprzyja równomiernym wschodom roślin.
Warto pamiętać, że różne odmiany mogą wymagać odmiennej głębokości siewu i innych norm wysiewu. Dlatego przed rozpoczęciem prac najlepiej zapoznać się z kartą techniczną wybranego materiału siewnego.
Kiedy przypada optymalny termin siewu dla poszczególnych odmian jęczmienia ozimego?
Optymalny czas na siew większości odmian ozimych w Polsce przypada na okres od 10 do 15 września w północnych i wschodnich regionach, natomiast w centralnej części kraju najlepiej siać między 12 a 18 września. W rejonach południowych i zachodnich termin ten może się wydłużyć nawet do 20 września.
Siew przed 10 września powoduje zbyt silny rozwój roślin jesienią, co zwiększa ryzyko wystąpienia chorób oraz przemrożeń, gdyż rośliny nie zdążą dobrze się zahartować. Natomiast opóźnienie wysiewu ponad 20-25 września skutkuje mniejszą liczbą pędów bocznych przed zimą, co z kolei obniża późniejsze plony.
Drobne modyfikacje terminu siewu można wprowadzać w zależności od konkretnej odmiany. Przykładowo, rośliny o intensywnym krzewieniu można siać nieco później niż te, które rozwijają się słabiej. Takie wskazówki zwykle zawierają karty odmianowe przekazywane przez doradców hodowlanych.
Jaka jest optymalna norma wysiewu dla populacyjnych i hybrydowych odmian jęczmienia?
Odmiany populacyjne, zarówno wielorzędowe, jak i dwurzędowe, najlepiej wysiewać w optymalnym terminie, stosując od 280 do 350 kiełkujących nasion na metr kwadratowy. Taka ilość odpowiada 120-180 kg na hektar, w zależności od masy tysiąca ziaren (MTZ) charakterystycznej dla danej odmiany. W przypadku opóźnionego siewu zaleca się zwiększenie tej normy o 10-15%, natomiast wcześniej przeprowadzony wysiew powinien wiązać się z jej obniżeniem o około 10%.
Odmiany hybrydowe wymagają znacznie mniejszych obsad, zwykle wynoszących od 140 do 200 ziaren na metr kwadratowy, czyli niemal połowę mniej niż populacyjne. Wynika to z ich wysokiego potencjału krzewienia, co pozwala uzyskać odpowiednią gęstość łanu nawet przy rzadszym siewie.
Warto jednak unikać wysiewania hybryd na poziomie zalecanym dla odmian populacyjnych „na wszelki wypadek”. Taka praktyka powoduje nadmierne zagęszczenie roślin, co sprzyja rozwojowi chorób, zwiększa ryzyko wylegania oraz utrudnia późniejszy zbiór. Przed siewem zawsze warto sprawdzić zalecenia hodowcy dotyczące konkretnej odmiany. Informacje te można znaleźć na etykiecie kwalifikowanego materiału siewnego, co pozwoli dobrać optymalną normę wysiewu.
Na jaką głębokość sieje się jęczmień ozimy?
Optymalna głębokość siewu jęczmienia ozimego waha się od 2 do 4 cm i jest uzależniona od rodzaju oraz wilgotności gleby. Na terenach o lekkich, suchych podłożach najlepiej wysiewać ziarno na głębokość 3-4 cm, co zapewnia mu dostęp do niezbędnej ilości wilgoci potrzebnej do rozpoczęcia kiełkowania. Natomiast na glebach cięższych i bardziej wilgotnych wystarczy siew na 2-3 cm, gdyż zbyt głębokie umieszczenie nasion może utrudnić wschody i spowolnić rozwój roślin przed nadejściem zimy. Jeśli siew jest zbyt płytki, czyli poniżej 2 cm, młode rośliny mogą szybko przeschnąć i być bardziej narażone na uszkodzenia wskutek wiosennych przymrozków. Głębokość około 3 cm to często wybierane rozwiązanie, które zapewnia optymalne warunki w większości przypadków, zwłaszcza gdy jesień jest typowo pogodna.
Gdzie kupić kwalifikowany materiał siewny sprawdzonych odmian jęczmienia?
Kwalifikowany materiał siewny odmian rekomendowanych przez COBORU można nabyć bezpośrednio od hodowców, takich jak KWS, Syngenta, Limagrain, HR Strzelce, PHR czy Saaten-Union, Dodatkowo, oferują go również autoryzowane sklepy nasienne. W sieci nie brakuje specjalistycznych sklepów internetowych, które sprzedają taki materiał, warto zwrócić uwagę na takie platformy jak:. Decydując się na zakup kwalifikowanego materiału, czyli klasy C1 lub C2, zyskujemy pewność czystości odmianowej oraz wysokiej zdolności kiełkowania, Ponadto, otrzymujemy oryginalną etykietę od hodowcy, zawierającą szczegółowe parametry nasion. Przed dokonaniem zakupu warto upewnić się, czy wybrana odmiana widnieje na aktualnej Liście Odmian Zalecanych (LOZ) obowiązującej w danym województwie.
Brak tej odmiany na liście oznacza, że nie będzie można ubiegać się o dofinansowanie na materiał kwalifikowany w ramach programów wspieranych przez ARiMR.