Bananowce dzielą się na dwie główne grupy: deserowe odmiany jadalne, z których najważniejsza jest podgrupa Cavendish, dominująca w około 95% światowego eksportu, oraz skrobiowe plantany. Te ostatnie zawierają w dojrzałym owocu około 10-15% skrobi i wymagają gotowania. Do uprawy w polskich ogrodach nadaje się przede wszystkim mrozoodporny gatunek Musa basjoo, którego kłącze wytrzymuje temperatury do -15 stopni Celsjusza. Mimo że pochodzi z południowych Chin, czasem nazywany jest bananowcem japońskim. W domowych warunkach owocuje z kolei Musa acuminata Dwarf Cavendish, osiągający 1,5-2 metry wysokości, a efektownym dodatkiem doniczkowym jest różowy Musa velutina. Warto też wspomnieć, że historyczna odmiana Gros Michel została wyparta przez chorobę panamską w latach 50. XX wieku.
Jakie są główne kategorie odmian bananowca i czym się różnią?
Odmiany bananowca dzielimy na dwie główne kategorie:
- Deserowe, czyli słodkie banany spożywane na surowo,
- Skrobiowe, zwane plantanami, które przed jedzeniem wymagają obróbki termicznej, takiej jak gotowanie czy smażenie.
Wśród bananów deserowych najpopularniejszą grupą jest podgrupa Cavendish, która wyparła dawniej powszechnie cenioną odmianę Gros Michel. Plantany zawierają aż około 9% skrobi, nawet w dojrzałej formie. To ważny składnik kuchni w tropikalnych regionach Afryki, Ameryki Środkowej oraz na Karaibach, gdzie są nieodłącznym elementem codziennych posiłków.
Z perspektywy botaniki bananowce zaliczają się głównie do rodzaju Musa. W jego obrębie znajdują się nie tylko odmiany jadalne, ale także ozdobne, które często uprawia się w przydomowych ogródkach czy jako rośliny doniczkowe w mieszkaniach.
Poza kulinarnym podziałem wyróżniamy także kategorie ze względu na zastosowanie:
- Odmiany komercyjne, które rosną na rozległych plantacjach,
- Ogrodowe, charakteryzujące się mrozoodpornością lub dekoracyjnym wyglądem,
- Miniaturowe odmiany doniczkowe, dostosowane do hodowli w warunkach domowych.
Która odmiana banana dominuje w handlu międzynarodowym?
Odmiana Cavendish zdominowała rynek bananów na świecie, odpowiadając za blisko 95% eksportowanych owoców. W jej obrębie największym uznaniem cieszą się przede wszystkim:
- Grand nain (często nazywany bananem Chiquita),
- Dwarf cavendish,
- Giant cavendish, znany także pod nazwą Williams.
Charakterystyczne dla tych roślin są krótkie pseudołodygi oraz wysoka odporność na uszkodzenia podczas transportu, co czyni je doskonałym wyborem na eksport. Światowa produkcja bananów to około 124 miliony ton rocznie, z czego odmiany Cavendish stanowią prawie połowę, bo niemal 47%. Najwięksi eksporterzy,Ekwador, Filipiny i Indie, kontrolują wspólnie około 74% światowego handlu tymi bananami.
Dlaczego odmiana Gros Michel jest dziś rzadsza niż kiedyś?
Odmiana Gros Michel, znana również jako Big Mike, przez wiele dekad dominowała na rynku bananów eksportowanych do Europy i Ameryki Północnej, począwszy od lat 70. XIX wieku aż do połowy XX wieku. Niestety, jej upadek spowodowała panamska choroba bananów, czyli fuzarioza, wywoływana przez grzyb Fusarium oxysporum f. sp. cubense, który uszkadza naczynia przewodzące wodę w roślinie.
W latach 50 patogen ten rozprzestrzenił się po całej Ameryce Środkowej, powodując ogromne zniszczenia na plantacjach. Straty finansowe oszacowano na co najmniej 2 miliardy dolarów (według wartości z 2005 roku).
Grzyb ten przetrwa w glebie i jest niewrażliwy na środki grzybobójcze, więc jedynym skutecznym sposobem walki pozostają działania fitosanitarne. Obecnie Gros Michel uprawiany jest jedynie w niewielkim zakresie w kilku krajach. W handlu na dużą skalę zastąpiły go odmiany Cavendish, które niestety także stają w obliczu zagrożenia ze strony nowego szczepu patogenu, zwanego Tropical Race 4 (TR4).
Jakie cechy wyróżniają odmianę Blue Java spośród innych bananów?
Blue Java to bananowa odmiana powstała z krzyżówki Musa acuminata oraz Musa balbisiana. Jej najbardziej charakterystyczną cechą jest niebiesko-miętowy odcień skórki, który widoczny jest u niedojrzałych owoców i znika wraz z dojrzewaniem.
Owoce tej odmiany cechują się kremową, miękką strukturą i wyrazistym waniliowym aromatem, co sprawia, że często określa się je jako „banany lodowe” lub ice cream banana. W przeciwieństwie do większości bananów uprawianych komercyjnie, Blue Java wykazuje dużą odporność na wiatr oraz niskie temperatury, sięgające nawet około -7°C. Dzięki temu jest jedną z najbardziej mrozoodpornych jadalnych odmian.
Uprawa tej rośliny ma jednak pewne ograniczenia:
- Długi czas oczekiwania na pierwsze owoce, który wynosi zwykle dwa sezony wegetacyjne,
- Trudność we wprowadzeniu do produkcji na szeroką skalę,
- Delikatna konsystencja miąższu, powodująca, że owoce źle znoszą transport,
- Najczęstsza uprawa w przydomowych ogródkach lub na niewielkich powierzchniach.
Jakie odmiany bananów należą do skrobiowych?
Banany skrobiowe, zwane również plantanami, to odmiany z rodzaju Musa, których owoce zawierają aż 10-15% skrobi, nawet gdy są w pełni dojrzałe. Dla porównania, dojrzałe banany deserowe mają jedynie 1-2% tego składnika.
Te owoce są zbyt twarde i mało słodkie, by spożywać je na surowo. Do najważniejszych grup plantanów należą:
- Odmiany Horn plantain, czyli banan rogaty,
- French plantain.
Oba typy mają wspólne pochodzenie botaniczne i stanowią podstawę rolnictwa w tropikalnych rejonach Afryki Zachodniej i Ameryki Środkowej. Po ugotowaniu czy usmażeniu plantany stanowią codzienne źródło węglowodanów dla wielu milionów mieszkańców strefy tropikalnej. W Polsce można je kupić tylko jako importowane owoce, dostępne w wyspecjalizowanych sklepach, gdyż żadna z odmian skrobiowych nie nadaje się do uprawy w naszym klimacie. Pod względem botanicznym plantany są spokrewnione z bananami deserowymi, jednak różnią się od nich zarówno strukturą genomu, jak i składem chemicznym swoich owoców.
| Kategoria odmian bananowca | Opis i różnice |
|---|---|
| Deserowe | Słodkie banany spożywane na surowo, najpopularniejsza podgrupa to Cavendish, która zastąpiła Gros Michel. |
| Skrobiowe (Plantany) | Zawierają około 9% skrobi, wymagają obróbki termicznej (gotowanie, smażenie), ważne w kuchniach Afryki, Ameryki Środkowej i Karaibów. |
| Kategorie ze względu na zastosowanie | Komercyjne (plantacje), ogrodowe (mrozoodporne lub dekoracyjne), miniaturowe (do domu). |
| Najlepsze odmiany do domu | Miniaturowe bananowce z grupy Cavendish (Musa acuminata Dwarf Cavendish, Super Dwarf Cavendish) oraz dekoracyjne Musa velutina i Ensete ventricosum. |
| Mrozoodporne odmiany ogrodowe | Musa basjoo (odpornośc do -15°C), Musa sikkimensis (mniejsza odporność, dekoracyjne liście), nie owocują jadalnie w polskim klimacie. |
| Gdzie kupić sadzonki | Polskie szkółki ozdobne, sklepy internetowe, portale ogłoszeniowe, targi roślin egzotycznych; ceny 40-80 zł/szt.; warto wybierać sadzonki z rozmnażania wegetatywnego. |
| Czy bananowiec w Polsce daje jadalne owoce? | Rzadko, tylko w warunkach całorocznego ogrzewania i intensywnego oświetlenia; odmiana dwarf cavendish owocuje po 1-2 latach w domu. |
| Pielęgnacja | Żyzna, przepuszczalna ziemia o pH 6-6,5, podlewanie (2-3 razy tygodniowo w okresie wzrostu w doniczkach), nawóz bogaty w potas co 2 tygodnie, mulczowanie w ogrodzie, unikanie przeciągów, stopniowe przyzwyczajanie do światła. |
| Zimowanie bananowca ogrodowego | Przycięcie pseudołodygi do 10-15 cm, okrycie kłącza grubą warstwą słomy i agrowłókniną lub folią, bez wykopywania rośliny. |
| Zimowanie bananowca doniczkowego | W jasnym pomieszczeniu 10-15°C, podlewanie raz na 1-2 tygodnie, wiosną stopniowe wygrzewanie i zwiększanie oświetlenia. |
Jakie są najlepsze odmiany bananowca do uprawy w domu?
Najlepsze do domowej uprawy są miniaturowe bananowce z grupy Cavendish, zwłaszcza Musa acuminata Dwarf Cavendish oraz jej karłowata odmiana Super Dwarf Cavendish. Te rośliny nie tylko rodzą jadalne owoce, ale także dobrze adaptują się do dużych doniczek, nie zajmując przy tym zbyt wiele miejsca w standardowym pomieszczeniu.
Jeśli zależy nam głównie na dekoracji, warto sięgnąć po Musa velutina, czyli różowego bananowca, a także Ensete ventricosum, znanego jako fałszywy bananowiec. Ten ostatni szybko rośnie i zachwyca efektownymi, szerokimi liśćmi, które świetnie ozdobią wnętrze.
Każdy bananowiec potrzebuje:
- Sporej doniczki o pojemności minimum 30-50 litrów,
- Żyznej, dobrze przepuszczalnej ziemi z wartością pH między 6 a 6,5,
- Co najmniej 6-8 godzin światła dziennego albo silnego doświetlenia sztucznego,
- Zapewnienia odpowiednich warunków do prawidłowego wzrostu i rozwoju.
Które odmiany bananowca osiągają najmniejsze rozmiary?
Najmniejsze rozmiary wśród bananowców nadających się do domowej uprawy osiąga odmiana Musa acuminata Super Dwarf Cavendish, która w doniczce dorasta do około 90-100 cm. Nieco wyższy, ale również popularny dwarf Cavendish, może sięgać od 1,5 do 2 metrów, co sprawia, że bez problemu zmieści się w typowym pokoju przy odpowiednim nasłonecznieniu.
Jeszcze bardziej zwarta jest Musa velutina, zwykle mierzy od 1,2 do 2,4 m, lecz jeśli ograniczymy podlewanie i ilość światła, utrzyma się poniżej 1,5 metra. Musa acuminata Truly Tiny to jedna z najmniejszych roślin dostępnych w sklepach ogrodniczych, dorastająca do zaledwie 60-90 cm, a mimo to potrafi owocować nawet na parapecie. Planując wybór odmiany do konkretnego pomieszczenia, warto zwrócić uwagę na informacje o maksymalnej wysokości podawane przez hodowców. W polskich warunkach, gdzie światła często brakuje, bananowce rosną spokojniej i pozostają bardziej zwarte.
Czym różni się Musa basjoo od odmiany Musa Dwarf Cavendish?
Musa basjoo oraz Musa acuminata Dwarf Cavendish to dwie odmiany bananowców najczęściej uprawiane w Polsce, jednak różnią się pod wieloma względami, oprócz tego, że obie należą do rodzaju Musa. Musa basjoo, nazywany też bananowcem japońskim, może w ciągu jednego sezonu osiągnąć wysokość około 3,5 metra. Choć wytwarza owoce, nie są one jadalne, pełnią raczej funkcję ozdobną. Jego kłącze jest wyjątkowo odporne na mróz, wytrzymując temperaturę nawet do -15°C, co pozwala na uprawę na otwartym terenie praktycznie w całej Polsce.
Z kolei odmiana Dwarf Cavendish dorasta do 1,5-2 metrów i owocuje jadalnymi bananami. Ta roślina najlepiej rośnie w doniczkach, najchętniej w pomieszczeniach lub oranżeriach, ponieważ nie toleruje spadków temperatur poniżej 10°C.
Jeśli chodzi o pielęgnację, Dwarf Cavendish wymaga:
- Utrzymania stałej wilgotności,
- Częstego nawożenia preparatami bogatymi w potas,
- Optymalnych warunków wewnętrznych lub w oranżerii.
W przeciwieństwie do niej, Musa basjoo jest bardziej odporna i nie potrzebuje tyle troski, co czyni ją łatwiejszą w uprawie.
Musa velutina jako różowy bananowiec miniaturowy
Musa velutina to niewielki, ozdobny bananowiec, który pochodzi z rejonu Asamu oraz wschodnich Himalajów. Dorasta zwykle do wysokości od 1,2 do 2,4 metra. Roślina słynie przede wszystkim z jedynych w swoim rodzaju, różowych owoców o aksamitnej skórce, które po dojrzeniu pękają, odsłaniając kremowy miąższ.
Owoce są technicznie jadalne i wyróżniają się lekko słodkim, truskawkowym smakiem, jednak ich wartość kulinarna jest ograniczona ze względu na:
- Około 90% twardych, czarnych nasion,
- Niewielką ilość miękkiego miąższu.
W ogrodnictwie musa velutina bywa doceniana jako atrakcyjna roślina ozdobna, która przynosi pierwsze owoce już w pierwszym roku uprawy. Świetnie sprawdza się jako egzotyczny element dekoracyjny w doniczkach i na tarasach, ciesząc oko od wiosny aż do jesieni, nawet w polskich warunkach klimatycznych.
Zimowanie rośliny wymaga:
- Umieszczenia w jasnym, ale chłodnym pomieszczeniu,
- Utrzymania temperatury w granicach 10-15°C,
- Ochrony przed niskimi temperaturami ze względu na wrażliwość rośliny.
Które odmiany bananowca są mrozoodporne i nadają się do ogrodu?
Spośród bananowców oferowanych w ogrodnictwie do uprawy w Polsce na zewnątrz najlepiej sprawdzają się te gatunki i odmiany z rodzaju Musa, które są odporne na niskie temperatury. Najbardziej znanym i cenionym jest Musa basjoo, którego kłącze bez problemu wytrzymuje temperatury sięgające około -15°C. Zimą można zapewnić mu bezpieczne zimowanie, stosując grubą warstwę mulczu, dzięki czemu nie trzeba go wykopywać. Innym wartym uwagi gatunkiem jest Musa sikkimensis, nazywany także bananowcem dardżylijskim.
Choć jego odporność na mróz jest nieco mniejsza, przyciąga uwagę niezwykłym, fioletowo-czerwonym odcieniem liści. Warto zaznaczyć, że oba te bananowce nie owocują jadalnymi owocami w warunkach naszego klimatu, jednak od maja aż do pierwszych przymrozków tworzą efektowne, dekoracyjne kompozycje w ogrodzie.
Zimowa pielęgnacja polega na przycięciu pseudołodygi do około 10-15 centymetrów po wystąpieniu pierwszych mrozów, a także na okryciu korzeni grubą warstwą słomy lub agrowłókniny. Dzięki takim zabiegom roślina jest skutecznie chroniona przed zimnem i ma większe szanse przetrwać do kolejnej wiosny.
Musa basjoo jako sprawdzony bananowiec mrozoodporny
Musa basjoo jest najpopularniejszą odmianą mrozoodpornego bananowca uprawianą w Polsce oraz w Europie Środkowej. To właśnie ona została najlepiej przebadana pod kątem zimotrwałości w warunkach klimatu umiarkowanego.
Kłącze tej rośliny potrafi przetrwać spadki temperatur do około -15°C, a przy dobrej ochronie nawet do -18°C. Natomiast nadziemne części, jeśli nie są osłonięte, padają przy temperaturze już około -7°C i zazwyczaj obumierają na jesień.
Jesienią nadziemne pędy zamierają, ale na wiosnę roślina odrasta z kłącza, osiągając w ciągu jednego sezonu imponującą wysokość 3-3,5 metra. Gatunek wywodzi się z południowych Chin, a dokładniej z prowincji Syczuan. Jednak od dawna jest także hodowany w Japonii, skąd wzięła się jego popularna, potoczna nazwa, bananowiec japoński.
Musa basjoo zalicza się do stref mrozoodporności USDA 5-10, które obejmują sporą część Polski. Zimą wystarczy okryć korzenie warstwą słomy i dodatkowo zabezpieczyć roślinę agrowłókniną, by przetrwała nawet trwalsze mrozy. Takie proste zabiegi skutecznie chronią ją przed nadmiernym chłodem.
Musa sikkimensis jako mrozoodporny kolorowy krewny
Musa sikkimensis, zwany także bananowcem dardżylińskim lub bananowcem sikkimskim, pochodzi z podgórskich obszarów Himalajów, obejmujących Bhutan i Indie. Rośnie nawet na około 2000 m nad poziomem morza, co tłumaczy jego nietypową odporność na niskie temperatury.
W pełni wyrośnięty okaz może osiągnąć nawet 4,5 metra wysokości. Jego pseudołodyga ma około 45 cm średnicy i cechuje się wyraźnym, czerwonym zabarwieniem. Młode liście oraz ich żyłki przybierają purpurowe odcienie, a u niektórych egzemplarzy widoczne są czerwone cętkowania. Popularna wśród odmian ozdobnych jest właśnie ta z czerwonymi plamkami, znana pod nazwą Red Tiger.
Jeśli chodzi o odporność na mróz, dobrze ukorzenione rośliny z osłoniętym kłączem wytrzymują temperatury od -6 do -8 stopni Celsjusza, co odpowiada strefom USDA 7-10. W polskich warunkach uprawa bananowca na zewnątrz jest możliwa, jednak wymaga:
- Dokładnego mulczowania,
- Dodatkowej ochrony,
- Szczególnie w chłodniejszych rejonach kraju, gdzie zimy bywają surowsze.
Gdzie kupić sadzonki rzadkich odmian bananowców?
Sadzonki odpornych na mróz bananowców, takich jak Musa basjoo, można coraz częściej znaleźć w polskich szkółkach ozdobnych oraz sklepach internetowych specjalizujących się w roślinach egzotycznych. Wśród ofert pojawiają się też młode rośliny Musa velutina, Musa sikkimensis oraz innych, rzadszych gatunków. Zazwyczaj ceny tych roślin oscylują między 40 a 80 zł za sztukę. Miłośnicy bananowców często korzystają z portali ogłoszeniowych i aukcji online, gdzie wymieniają się odrostami korzeniowymi. Dzięki temu rzadkie odmiany, które trudno zdobyć w tradycyjnych szkółkach, trafiają do kolekcjonerów i pasjonatów.
Ponadto, regularnie organizowane wystawy i targi roślin egzotycznych w kilku polskich miastach stanowią świetną okazję, by nabyć wyjątkowe odmiany bezpośrednio od hodowców. Przy zakupie warto sprawdzić, czy sadzonka pochodzi z rozmnażania wegetatywnego, np. przez odrosty lub podział kłącza. Sadzonki klonowe mają tę przewagę, że wcześniej zaczynają kwitnąć i owocować, co jest szczególnie atrakcyjne dla tych, którzy chcą szybciej zobaczyć efekty swojej pielęgnacji.
Czy bananowiec uprawiany w Polsce wydaje jadalne owoce?
Bananowce uprawiane w Polsce rzadko obdarzają nas jadalnymi owocami. Dzieje się tak wyłącznie wtedy, gdy roślina przez cały rok przebywa w ogrzewanym pomieszczeniu lub oranżerii.
Odmiana dwarf cavendish, hodowana w doniczkach w domu, może zacząć owocować już po 1-2 latach. Wymaga jednak:
- Minimum 6-8 godzin intensywnego światła dziennie,
- Stałej temperatury na poziomie 18-25 stopni Celsjusza,
- Regularnego nawożenia preparatami bogatymi w potas.
Mrozoodporne gatunki ogrodowe, takie jak Musa basjoo, niestety nie dają jadalnych owoców. Ich owoce są niewielkie, twarde i pełne nasion. W Polsce sezon wegetacyjny jest zbyt krótki, a letnie temperatury zbyt niskie, przez co rośliny sadzone w ziemi nie zdążą zakwitnąć ani zawiązać owoców przed nadejściem przymrozków. Aby uprawiać bananowce przynoszące pożyteczne owoce, trzeba wybrać odpowiednią odmianę jadalną i stworzyć roślinie quasi-tropikalne warunki przez cały rok.
Jak pielęgnować poszczególne odmiany bananowca?
Pielęgnacja bananowca różni się w zależności od jego odmiany oraz miejsca, w którym jest uprawiany. Mimo to, wszystkie wymagają żyznej i dobrze przepuszczalnej ziemi o lekko kwaśnym odczynie mieszczącym się w przedziale 6,0-6,5 Konieczne jest też systematyczne podlewanie, które zapewnia utrzymanie odpowiedniej wilgotności podłoża. Jeśli chodzi o rośliny doniczkowe, takie jak Dwarf Cavendish, dobrze jest podlewać je od dwóch do trzech razy tygodniowo w okresie intensywnego wzrostu. Co dwa tygodnie warto dodatkowo dostarczać im nawozu z wysoką zawartością potasu, który ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego formowania się owoców.
Z kolei bananowce ogrodowe, jak Musa basjoo czy Musa sikkimensis, potrzebują solidnego nawodnienia już podczas sadzenia. Dobrą praktyką jest też mulczowanie ziemi wokół rośliny, co zmniejsza utratę wilgoci i sprzyja lepszym warunkom wzrostu.
Rośliny te nie znoszą przeciągów ani gwałtownych zmian temperatury. Ozdobne odmiany trzymane w domu można latem wystawiać na taras, jednak zaleca się stopniowe przyzwyczajanie ich do intensywniejszego nasłonecznienia, by uniknąć szoku. Regularne usuwanie suchych liści oraz zużytych pseudołodyg po owocowaniu pomaga roślinie szybciej się zregenerować. Dzięki temu stymuluje wzrost nowych pędów, co pozytywnie wpływa na dalszy rozwój bananowca.
Jak przezimować bananowca ogrodowego w polskim klimacie?
Mrozoodporne bananowce ogrodowe, zwłaszcza odmiana Musa basjoo, można bezpiecznie przezimować w polskich warunkach, nie wykopując ich z ziemi, pod warunkiem odpowiedniego zabezpieczenia kłączy. Gdy pojawią się pierwsze przymrozki i liście przybiorą brązowy odcień, pseudołodygę skracamy do około 10-15 cm nad poziomem gleby.
Kłącze okrywa się wtedy grubą warstwą słomy, najlepiej 20-30 cm, a następnie przykrywa agrowłókniną lub specjalną osłoną mrozoodporną. W cieplejszych regionach samej słomy często wystarcza, ale w chłodniejszych częściach kraju warto dodatkowo nałożyć od góry wodoodporną folię, żeby zapobiec nadmiernej wilgotności i gniciu. Jeśli chodzi o odmiany doniczkowe, takie jak Dwarf Cavendish czy Musa velutina, najlepiej zimować je w jasnym pomieszczeniu o temperaturze 10-15°C, podlewając wówczas znacznie rzadziej, mniej więcej raz na 1-2 tygodnie. Po zakończeniu zimnych okresów, na wiosnę, krok po kroku usuwamy osłony, jednocześnie wystawiając rośliny na coraz więcej światła, co sprzyja ich zdrowemu wzrostowi.
Jak rozmnażać poszczególne gatunki bananowca?
Bananowce najczęściej rozmnaża się za pomocą odrostów korzeniowych, które naturalnie pojawiają się u podstawy rośliny matecznej. Gdy odrosty osiągną około 10 cm i wykształcą własny system korzeniowy, można je oddzielić od rośliny macierzystej ostrym narzędziem, pamiętając, aby zostawić kawałek kłącza z korzeniami. Tak przygotowane sadzonki sadzi się potem w świeżej ziemi.
Inną popularną metodą jest podział kłącza, zalecany co kilka lat jako sposób na odmłodzenie rośliny. W tym procesie wykopuje się całą bananowca i dzieli kłącze na trzy lub cztery części, każda z co najmniej jednym punktem wzrostu, co pozwala na uzyskanie kilku nowych roślin.
Rzadziej stosuje się rozmnażanie generatywne, czyli z nasion, zwłaszcza w warunkach domowych. Nasiona wymagają namaczania przez dobę lub dwie, a także ciepłej gleby o temperaturze około 25-30°C oraz utrzymania wysokiej wilgotności. Trzeba jednak pamiętać, że ich zdolność do kiełkowania szybko maleje wraz z upływem czasu.
W przypadku popularnych, komercyjnych odmian z grupy Cavendish, sytuacja wygląda inaczej, są one niemal całkowicie bezpłciowe. Te bananowce rodzą owoce pozbawione nasion, dlatego rozmnaża się je wyłącznie przez metody wegetatywne.
Jakie choroby i szkodniki najczęściej atakują bananowce?
Bananowce uprawiane w Polsce oraz w mieszkaniach najczęściej atakuje przędziorek (Tetranychus urticae). W warunkach suchych i ogrzewanych pomieszczeń roztocz ten tworzy charakterystyczne pajęczynki na spodniej stronie liści, co powoduje odbarwienia i martwienie się blaszki liściowej.
Wśród chorób grzybowych szczególnie groźna jest fuzarioza (Fusarium oxysporum), której symptomy to żółknięcie liści oraz więdnięcie całej rośliny. Niestety, ta choroba jest nieuleczalna, dlatego zainfekowane egzemplarze nie powinny trafiać do kompostu.
Na plantacjach komercyjnych poważnym problemem są żółta i czarna Sigatoka, wywoływane przez grzyby z rodzaju Mycosphaerella (gatunki musicola i fijiensis). Objawy to ciemne plamy, które stopniowo prowadzą do niszczenia liści bananowców. W uprawach domowych i ogrodowych ryzyko pojawienia się Sigatoki jest niewielkie. Jednak kiedy rośliny są zbyt mocno zagęszczone lub mają słabą wentylację, mogą pojawić się plamistości grzybowe.
Warto profilaktycznie dbać o rośliny, unikając ich przelania, podlewając tak, by nie zamoczyć liści, a także regularnie usuwać suche i uszkodzone liście, które mogłyby stać się źródłem infekcji.